Jak co roku zwiastują Dzień Świętego Marcina, który wypada 11 listopada. A na dobre królują w kawiarniach oraz cukierniach od ostatnich dni października aż do końca listopada. Mowa oczywiście o rogalach świętomarcińskich. Choć w listopadzie półki uginają się od tych wypieków, nie każdy z nich to certyfikowany rarytas. Jak odróżnić oryginał od tańszej podróbki i ile w tym roku zapłacimy za ten wielkopolski przysmak?

Jak znaleźć oryginał?

Prawdziwy rogal świętomarciński jest produktem ze statusem ChOG (Chronionego Oznaczenia Geograficznego). To odpowiednik znanego dużo bardziej określenia DOP, które często znajdujemy na jakościowych produktach włoskich. W rzeczywistości status ChOG czy DOP w Unii Europejskiej oznacza, że tradycyjna receptura jest ściśle określona. Na przykład rogala świętomarcińskiego wypiekać mogą jedynie certyfikowane cukiernie z Poznania i wyznaczonych powiatów Wielkopolski. A jakie parametry powinien mieć ten prawdziwy, certyfikowany rogal:

  • Ciasto: Półfrancuskie.
  • Nadzienie: Bogata masa składająca się z białego maku (ten jest kluczowy), cukru, bakalii (rodzinki, kandyzowana skórka pomarańczowa, orzechy), biszkoptów oraz aromatu migdałowego.
  • Wykończenie: Polany lukrem i posypany rozdrobnionymi orzechami (najczęściej włoskimi lub arachidowymi).
  • Waga: Zgodnie z normami certyfikacyjnymi powinien ważyć od 150 g do 250 g.

Wypieki w kształcie podkowy

Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Poznania i Wielkopolski. Tradycja wypiekania rogali świętomarcińskich nierozerwalnie wiąże się z postacią św. Marcina z Tours – patrona poznańskiej parafii mieszczącej się przy dzisiejszej ulicy Święty Marcin – oraz z jego świętem, przypadającym 11 listopada. Zgodnie z legendą w 1891 roku ówczesny proboszcz, ks. Jan Lewicki, zaapelował z ambony do wiernych, by wzorem swojego patrona zrobili coś dobrego dla najuboższych. Na wezwanie odpowiedział cukiernik Józef Melzer, któremu w nocy przyśnił się święty na białym koniu. Koń zgubił podkowę, co Melzer odczytał jako znak. Co za tym idzie, postanowił upiec ciastka w jej kształcie, wypełniając je bogatym nadzieniem z białego maku i bakalii. A następnego dnia po mszy zamożniejsi poznaniacy chętnie kupowali wypieki, dzięki czemu cukiernia mogła rozdawać je ubogim za darmo. Inicjatywa szybko zyskała popularność, dając początek tradycji kultywowanej w Poznaniu do dziś.

Za ile kupimy prawdziwego Marcinka?

W rzemieślniczych cukierniach i kawiarniach ceny rogali świętomarcińskich zaczynają się od 14, a kończą na poziomie 25 złotych. Dyskusje o cenach ucinają pokazując, z jakich składników wyrabiane są rogale i jak wygląda produkcja.

Lody świętomarcińskie

Rogale Świętego Marcina stały się tak rozpoznawalne, że służą jako inspiracja szefom kuchni. Na przykład Jarek Uściński, właściciel restauracji Moonsfera przygotował do jubileuszowego albumu firmy Dora Metal przepis na lody świętomarcińskie na śmietance i w zaparzanym koglu-moglu z wanilią i malinami.

Lody świętomarcińskie. Fot. Dora Metal

– Moje lody z rogalem świętomarcińskim oddają to, co w deserach uwielbiam najbardziej: mak, bakalie, lody, owoce, a zwłaszcza truskawki i wiśnie. Nie ukrywam, że rogal świętomarciński towarzyszy mi nie tylko 11 listopada… W ten sposób naturalnie narodziły się lody z tym wypiekiem, które są wyrazem mojej radości z tworzenia deserów – mówi szef Jarek Uściński.

Więcej inspiracji kuchnią polską znajdziesz w e-booku na stronie.

Zainteresował Cię ten temat, przeczytaj o rosnącej popularności karpatki.

  • Magdalena Figurna

    Redaktor Naczelna i Key Account Menedżerka portalu Raport Restauratora, od kilkunastu lat związana z rynkiem HoReCa. Specjalizuje się w tematach zarządzania, trendów oraz edukacji w gastronomii. Autorka podcastu „Rozmowa na Noże”, w którym wraz z czołowymi szefami kuchni i restauratorami analizuje biznes „bez lukru” – od food costu po walkę o rentowność.