W gastronomii przełom roku to prawdziwy rollercoaster: od grudniowego szaleństwa wigilii firmowych i Sylwestra po styczniową stagnację. Jak odpowiednio wcześnie zaplanować komunikację i policzyć rentowność świątecznych pakietów? A dodatkowo stworzyć pretekst, dzięki któremu goście wrócą do Twojej restauracji w styczniu. O opinię zapytaliśmy ekspertów Agnieszkę Borek, FIKA i Macieja Rogowskiego z Berio Consulting.

Planowanie i marketing: zapomnij o działaniach „ad hoc”

Agnieszka Borek, Fika podkreśla, że w gastronomii grudzień planuje się we wrześniu, a styczeń najpóźniej w październiku lub listopadzie. Działania ad hoc i spontaniczność sprawdzają się na InstaStories przy porannej kawie. Ale nie przy budowaniu obłożenia na kluczowe miesiące w roku. Agnieszka Borek zwraca uwagę, że w grudniu reklamują się wszyscy – od branży jubilerskiej po motoryzację. Koszty kampanii rosną, a uwaga odbiorcy jest rozproszona. Natomiast skuteczna kampania wymaga czasu (minimum dwóch miesięcy), ponieważ klient musi zobaczyć komunikat kilkanaście razy, zanim w ogóle rozważy zakup. Ekspertka z Fiki radzi, aby przed startem promocji ofert świątecznych, koszy prezentowych, voucherów czy Sylwestra przygotować profesjonalne materiały. Dodaje, że są to przede wszystkim rolki oraz zdjęcia aranżacji stołów i dań.

– W styczniu odbieram najwięcej telefonów od restauratorów, którzy mówią: Nie mam ruchu, co robić? Wtedy pytam przekornie, czy dzwonią, żebym pomogła im w styczniu za rok czy za dwa lata. Nie da się uratować miesiąca, w którym już jesteśmy – plan na styczeń musi być gotowy najpóźniej w listopadzie – mówi Agnieszka Borek.

Relacje ponad wszystko

Media społecznościowe nie sprzedadzą wszystkiego same. Według Agnieszki Borek podstawą biznesu restauracyjnego są relacje. Zanim zainwestujesz kolejne budżety w płatne zasięgi, weź do ręki telefon i obdzwoń stałych gości i firmy, które organizowały u ciebie imprezy w poprzednich latach. Bezpośredni kontakt i wysłanie spersonalizowanej oferty często zapełniają kalendarz szybciej niż najlepsza reklama. Podkreśla też , by zadbać o aktualizację wizytówki i strony. A to dlatego, że oferta powinna być widoczna nie tylko w social mediach, ale też na stronie internetowej i w Google.

– Jeżeli ktoś mówi, że media społecznościowe sprzedają same, to was oszukuje. Restauracja opiera się na relacjach. Gdy u jednego z klientów w grudniu brakowało nam jeszcze rezerwacji Wigilii firmowych, wzięliśmy się za obdzwanianie gości z poprzedniego roku. Po dwóch tygodniach cały miesiąc był wyprzedany – podkreśla ekspertka.

Omiń pułapki braku rentowności w grudniu

Tzw. śledziki to dziś nieco inny biznes niż jeszcze dekadę temu. Zamiast wielkich bankietów na 200–300 osób dominują mniejsze, 10–20-osobowe grupy. Jest to efektem upowszechnienia pracy zdalnej i zmiany nawyków integracyjnych. Zdaniem Agnieszki Borek dobrze poukładane mogą jednak wygenerować zysk, który pozwoli restauracji spokojnie przetrwać chudsze miesiące.

Maciej Rogowski z Berio Consulting przestrzega przed trzema błędami w kontekście planowania grudnia. Po pierwsze radzi, by unikać bezmyślnego kopiowania pakietów z poprzednich lat.

– Możemy skopiować nazwę pakietu, układ menu, a nawet część opisów z zeszłego roku. Ale przeliczmy jeszcze raz food cost i beverage cost! Nie ma nic gorszego niż sytuacja, w której po świetnym grudniowym obrocie okazuje się, że tylko przemieliliśmy pieniądze, a w najgorszym scenariuszu jeszcze dopłaciliśmy do imprezy. Obrót to jeszcze nie zarobek – podkreśla.

Drugim błędem jest zamykanie lokalu za wszelką cenę z powodu spotkań wigilijnych. Ekspert Berio Consulting zwraca uwagę, że jeśli restauracja ma silny ruch codzienny, zamykanie jej na wyłączność dla jednej grupy może oznaczać utratę większego przychodu. A dodatkowo frustrację stałych gości. Równie ważny jest zespół – nie można dokładać kolejnych imprez, cateringów i nadgodzin w nieskończoność. Maciej Rogowski ostrzega, że przemęczenie obniża jakość serwisu i grozi odejściem pracowników. Natomiast rekrutacja i wdrożenie nowych będą kosztować znacznie więcej niż zysk z dodatkowej wigilii.

– W pewnym momencie zmęczenie zaczyna wygrywać z zaangażowaniem, spada dokładność i pojawiają się błędy. Czasami naprawdę lepiej zrezygnować z jednej czy dwóch imprez zamkniętych, niż za kilka dodatkowych złotych stracić ludzi, na których opiera się cały nasz biznes – komentuje.

Po trzecie braku inwencji, czyli menu oparte wyłącznie na schemacie. Barszcz, pierogi i kapusta to klasyka, którą goście i tak zjedzą przy rodzinnym stole 24 grudnia. Ekspert sugeruje, by zostawić połowę oferty w tradycyjnej formie. Zaś drugą połowę potraktować jako pole do popisu dla szefa kuchni. Na przykład proponuje menu pod hasłem „Europejskie Święta”, inspirowane bożonarodzeniowymi smakami z różnych stron Europy.

Przełamać styczniową stagnację

Po sylwestrowym szaleństwie nadchodzi stagnacja. Dla wielu lokali w dużych miastach styczeń, luty i marzec to najtrudniejszy czas w roku. Koszty stałe (czynsz, ogrzewanie, energia, leasingi) nie wyjeżdżają na ferie, podczas gdy sprzedaż wyraźnie hamuje. Maciej Rogowski ostrzega przed „finansowaniem nadziei”, czyli biernym czekaniem do Wielkanocy. Dodatkowo wskazuje na zasadę sinusoidy obrotowej. Przecież restauracja nie musi przez 12 miesięcy działać na tych samych obrotach, z identycznym menu i godzinami otwarcia.

Warto przygotować trzy warianty budżetu na pierwszy kwartał (optymistyczny, realistyczny i pesymistyczny). Następnie wybrać odpowiednią strategię – lub połączyć elementy dwóch podejść:

Scenariusz ofensywny na martwy sezon. Obaj eksperci podkreślają, że w styczniu goście nie przyjdą bez wyraźnego pretekstu. Warto zaplanować wydarzenia generujące ruch. Na przykład kolacje z gościnnym udziałem szefa kuchni, wieczory z winem, menu karnawałowe, niedzielne obiady rodzinne czy pop-upy. Co istotne, należy je komunikować je z dużą mocą już w grudniu, by podprogowo budować skojarzenie z restauracją. Maciej Rogowski radzi także poszukać przychodów poza salą. Wylicza, że można postawić na catering biurowy, codzienne obiady dla lokalnych firm czy weekendowe zestawy rodzinne na wynos, a ofertę kierować w pierwszej kolejności do stałej bazy klientów.

Scenariusz oszczędnościowy. Maciej Rogowski zachęca do dostosowania działania restauracji do realnego ruchu. Jeśli poniedziałki i wtorki lub godziny poranne są nierentowne, warto skrócić czas otwarcia lokalu – wystarczy policzyć koszt jednej godziny funkcjonowania restauracji, by zobaczyć skalę oszczędności. Dobrym krokiem jest też odchudzenie karty (zostawienie bestsellerów i rotacja tych samych składników w kilku daniach, co zmniejsza stock i straty) oraz dopasowanie grafików do mniejszego obłożenia, zawsze z poszanowaniem prawa pracy i szacunkiem dla zespołu.

Scenariusz kontrolowanego postoju. Jeżeli prognozy pokazują, że przez kilka tygodni będziesz wyłącznie dokładać do biznesu, Maciej Rogowski sugeruje rozważenie czasowego ograniczenia działalności (np. otwarcia tylko od czwartku do niedzieli) lub krótkiej przerwy technicznej. Taki czas można wykorzystać na remont, serwis sprzętu, rewizję receptur, przeliczenie food costu czy szkolenia zespołu przed wiosną – pamiętając jednak o wcześniejszym zabezpieczeniu wynagrodzeń i relacji z pracownikami.

– Goście w styczniu wyjeżdżają albo rzadziej wychodzą na miasto, ale koszty jakoś nie chcą wyjechać na ferie. Zostają na dotychczasowym poziomie, a przez ogrzewanie i energię potrafią nawet wzrosnąć. Nie finansujmy nadziei – samo przekonanie, że na Wielkanoc będzie lepiej, nie jest strategią finansową – podkreśla Maciej Rogowski.

Zainteresował Cię ten temat, przeczytaj podsumowanie dwóch ostatnich miesięcy w gastronomii.

Zdjęcie główne: Shutterstock / adina munteanu

  • Redaktor Naczelna i Key Account Menedżerka portalu Raport Restauratora, od kilkunastu lat związana z rynkiem HoReCa. Specjalizuje się w tematach zarządzania, trendów oraz edukacji w gastronomii. Autorka podcastu „Rozmowa na Noże”, w którym wraz z czołowymi szefami kuchni i restauratorami analizuje biznes „bez lukru” – od food costu po walkę o rentowność.